tr-TR

tr

Kayıtlı Kuruluşlar

SPK; Sermaye Piyasası Kurulu, 1981 yılında 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ile kurulmuştur. Yetkilerini kendi sorumluluğu altında bağımsız olarak kullanan, idari ve mali özerkliğe sahip düzenleyici bir kamu kurumudur. İlgili olduğu bakanlık, Başbakan tarafından görevlendirilen Devlet Bakanlığı'dır. Merkezi Ankara'da olan kurulun İstanbul'da bir temsilciliği bulunmaktadır.

Kurul'un temel görevi;

> Sermaye piyasasının güven açıklık ve kararlılık içinde çalışmasını,
> Tasarruf sahiplerinin yani yatırımcıların hak ve yararlarının korunmasını sağlamaktır.

BIST; Borsa İstanbul, menkul kıymetlerin güven ve istikrar içinde işlem görmesini sağlamak amacıyla 26 Aralık 1985'te kurulmuş, 3 Ocak 1986 tarihinde faaliyete geçmiştir. BIST, kurulduğu günden bu yana Türk sermaye piyasalarının ve Türkiye ekonomisinin gelişimine katkıda bulunmaktadır.

91 sayılı KHK'ya dayanılarak kurulan BIST özerk ve mesleki bir kurum olup, kamu tüzel kişiliğini haizdir. BIST yetkili olduğu konu ve alanlarda kendi yasal düzenlemelerini yapabilmektedir.

BIST Üyelerinden oluşan Genel Kurul, borsanın en üst karar organıdır.BIST Başkanı, aynı zamanda Yönetim Kurulu Başkanıdır. Bir başkan ve altı üyeden oluşan yedi kişilik bir yönetim kurulu bulunur. Borsa Başkanı, yönetim kurulunun da başkanıdır.

TSPAKB; Kamu kurumu niteliğinde, özdüzenleyici bir meslek kuruluşu olan Türkiye Sermaye Piyasası Aracı Kuruluşları Birliği, Sermaye Piyasası Kanunu ile 11 Şubat 2001'de kurulmuş ve Nisan 2001'de faaliyete geçmiştir.

Sermaye piyasası aracılık faaliyet yetki belgesine sahip tüm banka ve aracı kurumlar birliğin üyesidir. Birliğin 101 aracı kurum, 1 vadeli işlemler aracılık şirketi ve 40 banka olmak üzere toplam 142 üyesi vardır.

TAKASBANK; BIST'nin faaliyete başladığı dönemde BIST'de gerçekleştirilen alım-satım işlemlerine ilişkin teslim yükümlülükleri, piyasa katılımcıları tarafından Borsa dışında gerçekleştirilmekte iken 1988 yılında BIST bünyesinde kurulan bir müdürlükle takas işlemleri Borsa bünyesinde yapılmaya başlanmış, 1992 yılı başından itibaren ise takas ve saklama görevi BIST ve üyelerinin ortaklığı ile kurulan İ.M.K.B. Takas ve Saklama A.Ş.'ye tevdi edilmiştir. 23 Mart 1995 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 95/6551 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yatırım bankasına dönüştürülmüş olan Takasbank, 1996 yılı başından itibaren de ilgili mevzuat hükümlerine uygun bir çerçevede mali piyasalara yönelik bir şekilde ihtisas bankacılığı yapmaktadır.

MKK; Ülkemiz sermaye piyasasında menkul kıymetlerin saklanması 2005 yılına kadar Takasbank tarafından fiziken yürütülmüştür. Bu dönemde Takasbank fiziken basılı senetlerin immobilizasyonunu sağlamış, fiziki senetleri çok büyük ölçüde kendi kasasında toplamış ve müşteri bazında saklama sistemine geçmiştir. Müşteri bazında saklama sistemi daha sonra yerini müşteri ismine saklama sistemine bırakmıştır. Sermaye piyasaları için kaydileştirme reformunun ilk adımı ise 1999 yılında Sermaye Piyasası Kanununa eklenen 10/A maddesi ile birlikte atılmıştır. Bu reformun ana öğesi olarak menkul kıymetlerin ve bunlara ilişkin hakların elektronik ortamda kayden izlenmesi ile görevlendirilen MKK 2001 yılında kurulmuştur. MKK'ya ilişkin hukuki altyapı yine 2001 yılında Bakanlar Kurulu tarafından çıkarılan "Merkezi Kayıt Kuruluşu'nun Kuruluş, Faaliyet, Çalışma ve Denetim Esasları Hakkında Yönetmelik" ve 22.12.2002 tarih, 24971 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan "Kaydileştirilen Sermaye Piyasası Araçlarına İlişkin Kayıtların Tutulmasının Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ" (Seri: IV, No: 28) ile tamamlanmıştır. MKK'ya ilk personel ataması ve idari yapılanma ise 2002 yılında başlamıştır.