Daha iyi bir kullanıcı deneyimi sunabilmek adına internet sitemizde çerez kullanılmaktadır. Çerezler hakkında detaylı bilgi için Gizlilik ve Çerez Politikası’nı inceleyiniz. Devam etmeniz halinde çerez kullanımına izin verdiğinizi kabul edeceğiz.
x
Terimler Sözlüğü

Terimler Sözlüğü

EMİRLERİN UYGULANMASI VE İŞLEM TEMİNATLARINA İLİŞKİN İLKELER

Başlangıç Teminatı Tutarı: Aracı Kurum'un kendi takdiri ile belirlediği, yatırımcının yeni pozisyon açabilmesi için gerekli olan minimum öz kaynak tutarıdır.

Sürdürme Teminatı Tutarı: Aracı Kurum'un kendi takdiri ile belirlediği, yatırımcının açık pozisyonunu sürdürebilmek için sağlanması gerekli olan asgari öz kaynak tutarıdır.

MÜŞTERİ, alım satım emirlerinin uygulanabilmesi için her bir varlık/varlık çifti bazında Tarafların karşılıklı mutabakatı ile belirlenen kaldıraç oranı üzerinden hesaplanacak teminat tutarını ŞİRKET nezdinde bulundurmakla yükümlüdür.

MÜŞTERİ'nin hesabında bulunan teminat tutarının Başlangıç Teminatı'nın %50'ine veya altına düştüğü hallerde, ŞİRKET, MÜŞTERİ'ye Elektronik İşlem Platformu vasıtasıyla uyarıda bulunur. MÜŞTERİ'nin hesabında bulunan teminat tutarının Başlangıç Teminatı'nın %20'sine veya altına düştüğü hallerde Sürdürme Teminatı korunamamış olur ve ŞİRKET MÜŞTERİ'nin hesabında bulunan açık pozisyonları MÜŞTERİ'nin emrine ihtiyaç duymaksızın kısmen veya tamamen tasfiye eder. Bu durumda gerçekleştirilen pozisyon kapatma işlemi nedeniyle maruz kalınabilecek zararın tümünden kurum mesûl değildir.

MÜŞTERİ teminat bedellerini Türk Lirası veya döviz cinsinden yatırmakla yükümlüdür. Teminat oranının hesaplanmasında bu kıymetlerin %100'ü teminat olarak kabul edilir. YATIRIMCI'nın ŞİRKET nezdindeki bakiyeleri ABD Doları olarak tutulacak ve raporlanacaktır. YATIRIMCI'nın islem yaptığı çapraz parite USD olmasa dahi Marjın ve kar ya da zarar o anki piyasa kuru ile USD'ye çevrilecek ve ABD Doları cinsi hesaba yansıtılacaktır.
A
Açık Pozisyon (Open Position): Henüz kapatılmamış, devam eden pozisyondur. Forex piyasasında açık pozisyonlar tersine açılan işlemlerle kapatılmaz. Açık pozisyonun kapatılması için emrin üzerine gelip CLOSE ya da EMRİ KAPAT yazan tuşa basılması gerekir.

Alış Fiyatı: Piyasa katılımcılarının işlem gören değerleri almaya istekli oldukları fiyattır.

Alış-Satış Farkı (Spread): Alış ve satış fiyatı arasındaki farka denir. Forex brokerlarının temel çalışma prensipleri döviz bürolarınınki gibidir. Nasıl döviz büroları alış-satış fiyatları arasındaki farktan kâr ediyorlarsa, forex brokerlarıda aynı mantık çerçevesinde kâr ederler. Ancak bu oran forexte çok düşüktür(yaklaşık on binde 2) ve spread olarak anılmaktadır.

Arbitraj: Herhangi bir menkul kıymetin, dövizin veya malın bir piyasadan alınıp diğer bir piyasada satılarak risksiz bir şekilde kar edilmesidir. Arbitraj işlemleri, piyasalar arasındaki fiyat farklılıklarının azalmasına yol açar.

Arz: Bir finansal enstrüman için, o anki fiyattan enstrümanı satmaya razı olma durumudur. Avrupa Merkez Bankasi (Europen Central Bank): Euro alanı içinde bulunan 17 ülkenin para politikasını yönetmekle yükümlü olan dünyanın en önemli merkez bankalarından biridir. Euro'nun para politikasını belirleyen kurum, Euro'nun değerinin belirlenmesinde öncü konumundadır.

Ayı Piyasası (Bear Market): Satışların güçlü olduğu ve fiyatların hızla değer kaybettiği piyasalara denir.
B
Baz Riski (Basis Risk): Spot ve vadeli fiyat arasındaki fiyat farkının artması veya azalması riski.

BOE (Bank of England): İngiltere Merkez Bankası

BOJ (Bank of Japan): Japonya Merkez Bankası

Boğa Piyasası (Bull Market): Alışların güçlü olduğu ve fiyatların hızla değer kazandığı piyasalara denir.

Broker: Forex piyasasında alıcı ile satıcıyı buluşturan ve bundan aracılık geliri elde eden kişi ya da kurumlara denir.

Bütçe Açığı: Bir ülkenin kamu dengesinde giderlerin gelirlerden fazla olması durumudur. Bütçe açığının olması ülke ekonomisi için olumsuz bir durumdur.
C
Cable: Piyasada İngiliz poundu için kullanılan takma isimdir. Teknik bir terim olmayıp anonimdir.

Ciro: Birim zamanda gerçekleşen işlemlerin toplam değeridir.
Ç
Çapraz Kur: Bütün para birimleri Dolar üzerinden birbirine çevrilir, Dolar'ın içinde olmadığı pariteler örneğin Euro / Yen gibi bir döviz çiftinin önce Dolar değerleri bulunur, ardından bu değerler birbirine oranlanarak paritenin değeri yazılır. Dolar içermeyen kurlara çapraz kur denilmektedir.
D
Destek Seviyesi: Fiyatların düşerken yoğun alımlar ile karşılaştığı ve daha aşağıya düşmekte zorlandığı seviyedir.

Devalüasyon: Bir ulusal paranın diğer ulusal paralar karşısında değerinin düşürülmesidir.

Dış Ticaret Dengesi: Bir ülkenin yaptığı toplam ithalat ve ihracat arasındaki olumlu-olumsuz farktır.

Direnç Seviyesi: Fiyatların yükselirken yoğun satışla karşılaştığı ve daha yukarı çıkmakta zorlandığı seviyedir.

Döviz Riski: Elde tutulan dövizin yatırımcının aleyhine değer kaybedebilmesi riskidir.
E
Ekonomik Gösterge: Bir ekonominin genel gidişatını gösteren makro ekonomik verilerdir. Örneğin bir ülkenin enflasyon oranı, gelir dağılımı, net konut satışları gibi veriler ekonomik göstergelerdir.

Enflasyon: Bir ekonomide toplam talebin toplam arzı aşması durumudur. Bunun gerçekleşmesi doğal olarak mal ve hizmetlerin genel fiyat seviyesini yükseltir. Birleşik Devletler Merkez Bankası: Dünyanın en büyük ekonomisini oluşturan Amerika Birleşik Devletlerinin, merkez bankasıdır. Dolar'ın para politikasını belirleyen banka, Dolar'ın değerinin belirlenmesinde öncü konumundadır. Bu sebeple forex traderları bu kurumun kararlarını ve açıklamalarını yakından takip ederler.
H
Hedge (Riskten Korunma): Riskten kaçınmak amacıyla yatırımcının yada kurumun taşıdığı döviz riskinin ters yönünde aynı miktarda işlem yapmasıdır. Örneğin;100 bin dolar alacağı olan bir kurumun forex piyasasında 100 bin dolarlık satış işlemi yaparak bu riskten kurtulması hedge olarak açıklanmaktadır.
K
Kaldıraç Sistemi (Leverage): Yatırımcının, kendi sermayesinin belli bir katına kadar oranda işlem yapabildiği sistemdir. Örneğin yatırımcının sermayesi 10,000$ olduğunda 1:100 kaldıraç oranı ile 1,000,000$ değerinde sermaye ile işlem yapılabilmesidir. Bu işlemlerde yapacağı her işlemdeki karı/zararı kaldıraç oranına göre artmış olur.

Kâr Al/Take Profit Seviyesi: Açık olan bir pozisyonun önceden belirlenen lehte bir fiyata gelmesi durumunda otomatik olarak kârın realize edilmesi işlemidir.

Kısa Pozisyon/Short Position: Satış pozisyonudur. Bu pozisyonda olan yatırımcı fiyat düşüşünden kar etmeyi amaçlar.

Komisyon: Aracılar tarafından spread'den farklı olarak işlem başına talep edilen ücrettir. Genel olarak forex piyasasında böyle bir uygulama bulunmamaktadır.
L
LIBOR (London Interbank Overnight Rate): Dünya'nın en büyük 16 bankasının her sabah saat 11'de açıkladığı ve dünyanın diğer finans kurumlarınca referans kabul edilen faiz oranı adının aksine bu bankaların pek çoğu İngiliz kökenli değildir ancak eski bir terim olarak finans jargonuna bu şekilde yerleşmiştir.

Likidite: Likidite bir piyasanın ya da enstrümanın nakite çevrilme hızı olarak tanımlanabilir. Örneğin hisse senetleri son derece likit varlıklardır. Piyasanın açık olduğu zamanlarda anında nakite çevrilebilirler. Buna karşın bir gayrimenkul hisse senedine göre daha az likittir, elde tutulan bir gayrimenkulun nakite çevrilmesi bir aydan bir kaç seneye kadar değişebilir. Yine ters bir kıyaslamayla pekiştirirsek forex para piyasası da hisse senetlerinden daha likittir. Çünkü enstrüman başlı başına paradır ve hisse senetleri gibi borsaların açılmasını beklemeden piyasaların kapalı olduğu saatlerde dahi nakde çevrilebilir.
M
Marj: Marj kavramı bir işlemin yapılması için gerekli olan minimum sermaye tutarıdır. Genellikle kaldıraç kavramıyla ilişkilendirilir. Örneğin aracı kurumunuz sahip olduğunuz paranın 20 katına kadar alım-satım yapmanıza müsade ediyorsa, 10000 $'lık petrol alabilmek için 10000/20=500 $ paranız olması yeterlidir. Bu 500 $ 10000 $'lık işlemin marjıdır.

Marj Çagrısı(Margin Call): Hesabınızda bulunan varlık, kullandığınız teminat tutarının, belirli bir oranının altına indiğinde teminat tamamlanma çağrısı oluşur. Bu oran kurum tarafından belirlenmektedir. Örneğin; teminat tamamlama (marjin call) için %50 belirlenmiş olsun. Girdiğiniz pozisyonun teminat tutarı 1200 dolar ise, varlığınız bu tutarın %50'sine geldiğinde, teminat tamamlama (marjin call) olacaktır. 1200/2: 600 işleminden de anlaşılacağı gibi, varlığınız 600 dolar olduğunda marjin call olacaktır.

Merkez Bankası: Bir ülkenin para politikasını belirleyen ve/veya sisteme sunan devlete bağlı/bağımsız ya da tam bağımsız olabilen yetkili kurumdur.
P
Para: Devletlerin yetkili organlarıyla piyasaya sürdüğü mübadele aracıdır.

Pip: Finans piyasalarında bir enstrümanın değerinin değişebileceği en küçük aralığa fiyat adımı denilmektedir. Bu kavramın forex piyasalarındaki karşılığı pip'tir. Forex piyasasında genellikle bir enstrüman minumum on binde birlik değişimlerle fiyatlanır. Örneğin 1.3000 seviyesinda seyreden Eur/Usd paritesi için minimum artış 1.3001'dir. Bu da 0.0001'lik değişime tekabül etmektedir. Gerçekleşebilecek bu minimum değişim pip kavramının özünü oluşturur.

Piyasa Yapıcı: Forex para piyasasında alım-satımlar gerçekleşirken her zaman arzla talebin eşit olması mümkün değildir. Genellikle aracı kurumlar kendilerine iletilen emirleri karşıt emirlerle eşleştirerek hiç bir risk üstlenmeden aradaki cüzi fiyat farkından gelir elde etmeyi denerler. Ancak bazı kişiler ve kurumlar bunu uygulamak yerine kendilerine iletilen emirleri uygun gördükleri hallerde piyasaya aktarmayarak riski üstlenirler. Örneğin Euro/Dolar paritesinde işlem yapan bir kişi Euro değerlendiğinde kâr edecek, değer kaybettiğinde de zarar edecektir. Alış emrini verdikten sonra aracı kurum eğer bu emri piyasadaki başka bir satış emriyle eşleştirirse bu kâr zarar durumu alıcı-satıcı arasında çözülecektir. Pozisyonu lehine gerçekleşen kar edecek, aleyhine gerçekleşenden bu tahsil edilerek ona zarar yazılacaktır. Aracı kurum bu durumda farklı bir yol izleyebilir. Eğer isterse uygun gördüğü bir emri piyasaya aktarmak yerine bu kar/zarar riskini kendi üstlenir. Bu durumda müşterinin kârı piyasa yapıcının zararı olacak, müşterinin zararı ise piyasa yapıcının kârı olacaktır.
R
Revalüasyon: Bir ulusal para biriminin diğer para birimlerine karşı değer kazanmasıdır.
S
Sınırlı Emir (Limit Order): O anki piyasa fiyatından daha düşük bir seviyeden alım yapmak için girilen otomatik emir çeşididir. Örneğin piyasa fiyatı 1.3000 iken 1.2950 seviyesine sınırlı emir girdiğimiz taktirde, ekran başında olmasanız da bu fiyat görüldüğü anda alış işlemi çalışır.

Spot Fiyat: Marketin güncel, canlı fiyatlarıdır. Forex piyasasında işlem yaparken bu fiyatlar üzerinden işlem yapılır. Bu yüzden çoğu zaman spot forex de denilmektedir.

Stop Emir: Sınırlı emire benzer olup onun tam tersi durumundadır. Bir stop emir, limit emirin aksine canlı piyasa fiyatının altından değil üstünden alım yapmak veya üstünden değil altından satış yapmak için girilir. Örneğin anlık fiyat 1.3000 ise 1.3050 seviyesine girilen alış emri bir stop emirdir.. Bu seviyenin görülmesi halinde işlem otomatik olarak çalışır ve alım gerçekleşir veya anlık fiyat 1,3000 ise 1,2950 seviyesinde girilen bir satış emri parite bu seviyeye gelip gerçekleştiğinde stop emri çalışmış olur.

Stop Out: Stop out seviyesi, açık pozisyonlarınızın otomatik olarak kapanacağı öz sermaye seviyenizdir.
T
Teknik Analiz: Fiyatı esas değişken kabul ederek yapılan kantitatif bir analiz biçimidir. Geçmiş fiyatlar ve bunlar üzerinden geliştirilen göstergeler kullanılarak gerçekleştirilir.

Temel analiz: Bir finansal enstrümanı etkileyen ekonomik verileri yorumlayarak ön görümleme yapmaktır. Örneğin bir ülkenin enflasyon oranındaki değişimi analiz ederek o ülkenin para birimindeki değişmeyi öngörmeye çalışmak temel analiz yapmaktır.

Temel Kur: Alım-satım miktarlarının büyüklüğünün hesaplandığı referans kurdur. Paritelerde önce yazılan kodlu kur her zaman temel kurdur. Örneğin Euro/Dolar paritesinin temel kuru Euro'dur.

Tezgâh Üstü Piyasa: İngilizce over the counter tanımından çevrilmiş kavramdır. Bir organizasyona, bir borsaya kote olmayan piyasaları kasteder. Örneğin forex borsa dışında da gerçekleştirilebildiği için tezgah üstü piyasadır.

Ticaret Dengesi: Bir ülkenin yaptığı toplam ithalat ve ihracat arasındaki olumlu-olumsuz farktır.
U
Uzun Pozisyon /Long Position: Alış pozisyonudur. Bu pozisyonda olan yatırımcı fiyat yükselişinden kar etmeyi amaçlar.
Z
Zarar Durdur (Stop Loss): Kabul edinilebilecek maksimum zarar için piyasaya önceden girilen emirdir. Örneğin 1.3000 seviyesinden alım yapan bir kimse 1.2950 seviyesine stop koyarsa ekran başında olmasa dahi bu seviye görüldüğünde zararı realize edilir ve pozisyon daha fazla taşınmaz.